BROŃ SIECZNA - cz. II
BROŃ SIECZNA
W ogóle i w Polsce
uważana archeologiczne
Przez
JÓZEFA ŁEPKOWSKIEGO
Rozważmy teraz (głównie wedle dzieła uczonego Radowitza) jakie w Ikonografii przychodzi miecza za symbol użycie. Może epizod o mieczu jako symbolu na obrazach, posągach, rzeźbacah ŚŚ. pańskich za długim się wyda w tej tu rozprawce; przecież pozwalamy sobie rzecz tę dla tego nieco obszerniej podać: iż myślimy że całe to pismo nasze malarzom! może być przydatne do historycznych i religijnych kompozyj. Miecz jest w ogóle atrybucyą katolicyzmu symbolizując go, jako: kościół wojujący. W tem pojmowaniu uważał kościół ś. prawo władzy miecza zwykle za swoją tradycyą — przelewał za tem to prawo na monarchów i wojowników chrześciańskich, pasując ich rycerzami Bożemi, lub szląc im poświęcone miecze w upominku. Przy tej ceremonii błogosławiący upominał darzonego mieczem, by trwał stale w walce o wiarę Chrystusa i prawa kościoła. Dawane przeto wielu świętym Pańskim godło miecza znaczy poniekąd: iż posiadacze onego byli prawymi wojownikami w śtej sprawie, i wytrwali w niej ku zbudowaniu innych i własnemu zbawieniu.
Miecz znaczy w Ikonografii tyle co zabity ( occisus ); to jest służy szczególnie męczennikom — przecież i ŚŚ. rycerze z orężem malowani bywają. Ci święci, co zginęli z niewiadomej ręki lub zabici od pogan, mają zwykle pałkę za symbol — zamordowani tajemnie, zdradziecko: sztylet, nóż lub puginał. Miecz tedy oznacza męczeństwo jawnie za wyrokiem spełnione. Wreszcie na przedstawienie moralnej walki za Chrystusa lub władzy w niebiesiech, dodawanym bywa miecz na obrazach wielu ŚŚ. Zobaczymy więc, iż po krzyżu najczęstszym symbolem jest w Ikonografii oręż owo narzędzie, co miliony męczenników niebu posłało. Często miecz jest synonimem krzyża, a zawsze prawie obok niego kwitnie męczeńska lilia lub palma.
Podajemy tedy następny ( acz jeszcze niezupełny ) abecadłowy poczet ŚŚ. na których obrazach miecz malowanym bywa lub błyszczy u ich boku.
ŚŚ. Adryan rzymski rycerz; malują go z kowadłem na którem mu nogę i rękę odcięto.
Agneszka jagnię, miecz, stós.
Akursiusz Franciszkan. Miecz w